Ebola: An hana mutane 46 da suka yi mu'amala da majiyyacin Abuja tashi a jirgi na tsawon kwanaki 21

Ministan sufurin jiragen sama, Festus Keyamo, ya ce ranar Laraba an hana mutane arba'in da shida da suka yi mu'amala da wanda aka tabbatar yana da cutar Ebola a Najeriya shiga jirgi na akalla kwanaki 21.

Keyamo ya ce ya bayar da umarnin ne bayan wani taro na bidiyo da Ministan Lafiya da Jin Dadin Jama'a, Farfesa Muhammad Ali Pate, wanda ya ba shi jerin sunayen waɗanda suka yi mu'amala da majiyyacin.

Daga cikin 46 ɗin, mutane 44 su ne waɗanda majiyyaciyar ta sadu da su a asibitin da aka yi mata magani bayan bayyanar alamun cutar. Sauran biyun ma'aikatan gidanta ne.

Ministan ya ce ana keɓe waɗanda suka yi mu'amala da ita yayin da jami'an lafiya ke jira don ganin ko ɗayansu zai kamu da cutar. Tsawon kwanaki 21 ɗin ya yi daidai da mafi tsayin lokacin da cutar Ebola ke ɗauka kafin ta bayyana bayan kamuwa da ita.

Ya umarci Hukumar Kula da Sufurin Jiragen Sama ta Najeriya (NCAA) da ta sanar da kamfanonin jiragen sama na cikin gida da na ƙasashen waje game da haramcin nan take. Ya kuma umarci Hukumar Kula da Filayen Jirgin Sama ta Najeriya (FAAN) da ta ƙarfafa binciken Ebola a duk filayen jirgin sama na ƙasa da ƙasa.

Waɗannan binciken sun haɗa da duba zafin jiki, tambayoyi game da inda matafiya suka je, fom ɗin lafiya na dijital da kuma haɗin kai na kusa da Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC).

Abin da muka sani game da majiyyacin

NCDC ta tabbatar da kamuwa da cutar a ranar 20 ga Oktoba. A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya, majiyyaciyar mace ce da ta dawo daga Uganda ba da daɗewa ba. Alamunta sun fara ne a ranar 7 ga Oktoba, kwana huɗu bayan isowarta, kuma ta je wani asibiti mai zaman kansa a Abuja a ranar 11 ga Oktoba.

Da farko likitoci sun yi mata maganin da ake tsammani zazzaɓin cizon sauro ne, amma ba ta warke ba. Daga nan tarihin tafiyarta ya haifar da zato kuma aka ba da umarnin yin gwaje-gwaje.

Olajumoke Babatunde, daraktar ayyukan dakin gwaje-gwaje na lafiyar jama'a a NCDC, ta ce gwaje-gwajen sun nuna nau'in Bundibugyo. "Mun yi matakai uku na gwaje-gwaje, amma duk na kwayoyin halitta ne. Nau'in Bundibugyo ne," in ji ta a wani taron gaggawa a Abuja.

Wani jami'i a wannan taron ya bayyana majiyyaciyar a matsayin jami'ar diflomasiyya wadda yanayinta ya tsananta har ta kai ga gazawar gabobin jiki da yawa. Ba a bayyana ƙasarta ba.

WHO ta ce babu wani allurar rigakafi da aka amince da ita ko magani na musamman na nau'in Bundibugyo. Tana taimaka wa Najeriya da bincike, gano waɗanda suka yi mu'amala, kula da kamuwa da cuta da kuma kayan aiki kamar kayan kariya ga ma'aikatan lafiya.

Ebola na yaduwa ta hanyar mu'amala kai tsaye da jini ko wasu ruwan jikin wanda ya riga ya kamu da cutar, ko kuma da kayan da suka gurbata. Shi ya sa sa ido sosai kan waɗanda suka yi mu'amala yake da muhimmanci sosai.

FAAN, a wata sanarwa da daraktan harkokin jama'a, Henry Agbebire, ya fitar, ta bukaci fasinjoji da ma'aikatan filin jirgin sama da su kwantar da hankali kuma su ba da haɗin kai ga jami'an lafiya, kuma su dogara da ingantattun bayanai kawai.

Abin da zai biyo baya

Ƙungiyar Ayyukan Shugaban Ƙasa kan Shirye-shiryen Ebola, wadda Shugaban Ma'aikata Femi Gbajabiamila ke jagoranta, ta taru a Gidan Gwamnati ranar Laraba kuma ta ce a shirye take don magance lamarin. Gbajabiamila ya ce tsarin da aka kafa tun watan Yuni ya taimaka wajen gano majiyyacin da sauri.

Pate ya ce gwamnati da abokan hulɗarta, ciki har da WHO da Africa CDC, sun fara aikin mayar da martani kuma sun bukaci 'yan Najeriya da su bi shawarwarin lafiyar jama'a kuma su guji yada jita-jita.

A yanzu haka, fifiko shi ne sa ido kan mutane 46 ɗin cikin kwanaki 21, kiyaye lafiyar asibitin da aka yi wa majiyyacin magani, da kuma bincikar matafiya a filayen jirgin sama.