FCC ta bukaci Hukumar Kwastam ta dakatar da horon daukar ma’aikata kan ‘yan takara sama da 500 da aka cire

Hukumar Kula da Rarraba Ayyukan Tarayya (FCC) ta bukaci Hukumar Kwastam ta Najeriya (NCS) da ta dakatar da horon daukar ma’aikatan da take yi a yanzu, tana mai cewa sama da ‘yan takara 500 da sunayensu suka bayyana a jerin karshe da aka wallafa ba a gayyace su ba.

Shugaban Kwamitin Ayyukan Kudi na FCC, Abdulwasiu Bawa-Allah, ya yi wannan bukatar ne a wani taron manema labarai a Abuja ranar Alhamis. Ya ce lamarin ya jefa masu neman aikin cikin damuwa kuma ya sanya tambayoyi kan yadda aka gudanar da aikin.

Horon ‘yan takarar da suka yi nasara ya fara ne ranar 9 ga Oktoba 2026.

Kwastam ta wallafa jerin karshe na matakan Superintendent, Inspectorate da Customs Assistant tsakanin 28 zuwa 30 ga Yuli 2026. A cewar FCC, wannan wallafawar ta sa ‘yan takara suka yi imanin cewa za su ci gaba zuwa horo da zarar sun cika sharuddan.

Bawa-Allah ya ce wasu daga cikin wadanda abin ya shafa sun yi murabus daga ayyukansu, sun horar da wadanda za su maye gurbinsu, kuma sun kashe kudi suna tsammanin za a dauke su aiki. “Duk wannan sun yi shi ne da tsammanin cewa zaben da aka wallafa zai kai su ga horo da daukar aiki a hukumance,” in ji shi.

Abin da FCC ke bukata

Hukumar na neman bayanan daukar ma’aikatan, ciki har da sakamakon jarrabawa, takardun tantancewa, jerin zaben karshe, gayyata zuwa horo da bayanan jiharsu ta asali. Hakanan tana son Kwastam ta bayyana yadda ‘yan takara suka tashi daga jerin da aka wallafa zuwa jerin horo, sannan ta nuna hujjar Takardar Yarjejeniya (Certificate of Compliance).

Bawa-Allah ya ce ba a gayyaci FCC don sa ido kan aikin ba, duk da rawar da kundin tsarin mulki ya ba ta na tabbatar da rarraba ayyukan tarayya a nadin da ake yi a tarayya. Ya ce wasikun da aka rubuta wa Kwastam kan damuwar hukumar an yi watsi da su.

“Babu wata hukuma ta gwamnati da ta fi kundin tsarin mulki,” in ji shi. Ya jaddada cewa FCC ba ta neman a dauki ‘yan takarar da ba su cancanta ba. “Rarraba Ayyukan Tarayya ba ya maye gurbin cancanta,” in ji shi.

FCC ta kuma roki ‘yan takarar da abin ya shafa da su kasance cikin lumana kuma su mika bayanansu domin bincike.

Martanin Kwastam

Kakakin Kwastam, Abdullahi Maiwada, ya shaida wa BBC Hausa cewa kasancewa a jerin da aka wallafa ba ya nufin an tabbatar da daukar aiki kai tsaye. Ya ce ‘yan takara dole ne su ci jarrabawar shekaru, lafiyar jiki, yanayin lafiya da takardu.

Maiwada ya ce wasu daga cikin masu korafin sun yi kokarin shiga ta hanyoyin da ba na hukuma ba, wanda shi ne dalilin da ya sa aka cire su. Ya kara da cewa an gano wasu masu neman aikin suna da cutar Hepatitis B ko hawan jini, yayin da wasu kuma ake zargin sun mika takardun karya ko sun wuce iyakar shekaru.

Ya tabbatar da cewa duk wanda aka cire ba daidai ba za a mayar da shi. “Idan muka gano cewa an cire wani dan takara bisa kuskure, za mu mayar da shi nan take,” in ji shi.

A baya, Kwastam ta ce a wata sanarwa ta 19 ga Oktoba cewa tana duba korafe-korafe kuma za ta tattauna da ‘yan takarar da abin ya shafa. FCC ta bayyana wannan martanin a matsayin wanda bai gamsar ba.

An fara daukar ma’aikatan ne a watan Disamba 2024 kuma an samu bukatu 573,680. Kwastam ta sanar da ‘yan takara 3,852 da suka yi nasara a watan Yuli 2026.

Abin da zai biyo baya

FCC ta ce za ta yi amfani da ikonta na bincike da tabbatar da doka idan an tabbatar da keta. Sakamakon zai yanke shawarar ko za a mayar da wasu ‘yan takara da kuma ko horon zai ci gaba kamar yadda aka tsara.