Gwamnatin Tarayya da Enugu sun matsa kan shirin noma-zuwa-kasuwa yayin da farashin abinci ke ci

Jami'an Tarayya da na Jihar Enugu sun ce suna zuba kudi da injuna a bayan wani shiri na mayar da noman Najeriya daga noman rayuwa zuwa kasuwanci — noman amfanin gona, sarrafa su da sayar da kayan da aka gama a gida da waje.

Sun yi magana ne a taron na 48 na yau da kullum na Majalisar Kasa kan Noma da Tsaron Abinci, wanda aka gudanar a Hotel Presidential da ke Enugu. Kwamishinoni da wakilai daga jihohi 36 da Babban Birnin Tarayya sun halarta, tare da abokan ci gaba.

Taken taron shi ne karfafa sarkar darajar noma, masana'antar noma da samun kasuwa don ci gaban tattalin arziki.

Abin da Enugu ke yi

Gwamna Peter Mbah ya ce samar da karin abinci shi kadai ba zai canza rayuwa ba. Ya ce dole ne a hada manoma da injuna, masana'antar sarrafawa da masu saye.

Ya ce gwamnatinsa na son bunkasa tattalin arzikin Enugu daga kusan dala biliyan 4.4 zuwa dala biliyan 30 nan da shekarar 2031, tare da noma a matsayin babban mai tuki.

A cewar gwamnan, manoma sama da 60,000 sun amfana daga shirye-shiryen tallafin jihar, yayin da aka shigar da 84,000 cikin rajistar dijital domin ayyukan su kai ga wadanda suka dace.

Ya lissafa kokarin jihar:

• Shirin Farm Estates 260, tare da cibiyoyin samarwa da aka tsara a kowace unguwa ta jihar.
• Bankin Filin Noma mai dauke da kusan hekta 187,000 da aka samu ta hanyar hadin gwiwa da al'ummomi.
• Taraktoci 107 da aka hada da Nortra Tractors.
• Fadada gonar Enugu United Palm Products Limited zuwa hekta 6,917, wanda ya samar da ayyukan yi sama da 3,500.
• Farfaɗo da Enugu Songhai Farms tare da Tribu Limited a matsayin cibiyar masana'antar noma ta hekta 10,000, da sake fara aikin Sunrise Flour Mills.
• Cibiyar Raya Dabbobi ta Hadaka a Ubahu, wacce aka gina don daukar shanu tsakanin 15,000 zuwa 20,000.

Mbah ya ce manufar ita ce a rike karin darajar amfanin gona a cikin tattalin arzikin jihar, kuma ya gayyaci masu zuba jari masu zaman kansu da sauran jihohi su hada gwiwa da Enugu.

Abin da Gwamnatin Tarayya ta ce

Ministan Noma da Tsaron Abinci Abubakar Kyari ya ce Shirin Tallafin Kayan Aikin Noma na Asusun Raya Noma na Kasa ya kai wadanda suka amfana sama da 115,000 a jihohi 25 da FCT.

Ya ce asusun ya fitar da naira biliyan 16.27 ta hanyar wuraren bayar da kudaden noma, yayin da Bankin Noma ya ba da kudi ga manoma kanana sama da 500,000.

Kyari ya ce kashi na biyu na Shirin Karfafa Noma na Kasa na Renewed Hope ana sa ran zai kawo karin taraktoci 1,500 da kayan taimako sama da 8,000.

Ya ce ci gaban tattalin arzikin Najeriya ya kai kashi 4.43 cikin dari a kwata na biyu na shekarar 2026, inda noma ya yi girma da kashi 4.39 kuma ya ba da gudummawar kashi 26.15 na ainihin Babban Kudin Cikin Gida.

Kwamishinan Noma da Masana'antar Noma na Enugu, Patrick Ubru, ya ce jihar na sa ran noma zai kara dala biliyan 12 ga burinta na dala biliyan 30 nan da 2031. Ya ce jihar za ta samar da rumbunan ajiya don adanawa da raba kayan aikin noma.

Ministan Noma da Tsaron Abinci na Jiha Sabi Abdullahi ya bukaci masu ruwa da tsaki su aiwatar da kudurorin taron.

Me zai biyo baya

Shawarwarin majalisar yanzu sun dogara ne kan aiwatar da hukumomin tarayya da na jihohi. Ga talakawan Najeriya, gwajin shi ne ko karin taraktoci, kayan aiki da masana'antar sarrafawa za su haifar da rahusa abinci da karin ayyukan yi a noma.