
Gwamnatin Tarayya ta aika kwararru zuwa Ogun yayin da iskar gas ke ci gaba da jefa ɗalibai asibiti
- Hukumar NUPRC ta aika da tawagar fasaha zuwa jihar Ogun don gano tushen iskar gas da ke shiga makarantu a yankin Ijebu.
- Jami'ai sun ce binciken farko ya nuna iskar gas ce ta ƙasa, ba bututun da ya lalace ba.
- Fiye da ɗalibai 100 an kwantar da su a asibiti a lokuta da yawa tun watan Afrilu.
Gwamnatin Tarayya ta aika da tawagar kwararrun fasaha zuwa jihar Ogun don gano dalilin da yasa iskar gas ke ci gaba da shiga ƙasa a kusa da makarantu a yankin Ijebu, abin da ke jefa ɗalibai asibiti akai-akai.
Tawagar, wadda Hukumar Kula da Man Fetur ta Najeriya (NUPRC) ta kafa, ta fara aiki da taron bayani da ziyarar wurare a Ijebu Ode ranar Asabar.
Shugaban tawagar NUPRC, Prosper Okonedo, Mataimakin Darakta a hukumar, ya ce an kafa kwamitin ne kimanin makonni biyu da suka wuce bisa umarnin Babban Jami'in hukumar, Misis Oritsemeyawa Eyesan, bayan da gwamnatin jihar ta yi nata binciken farko kuma ta gabatar da rahoto.
Okonedo ya ce an tabbatar da irin wannan shigar iskar gas a jihar Delta kuma ana nazari a wata al'umma ta jihar Rivers. Amma ga Ogun, ya ce, ba a tabbatar da tushen ba tukuna.
"Ba za mu iya cewa menene ainihin abin yanzu ba. Shi ya sa muke nan," in ji shi.
Abin da muka sani zuwa yanzu
Kwamishinan Muhalli na Ogun, Mista Ola Oresanya, ya ce iskar gas ɗin tana fitowa ne daga ƙasan ƙasa, ba daga bututu ba.
"Babu bututun iskar gas a Owode a Ikenne, kuma babu bututun iskar gas a kusa da Ijebu-Omu inda waɗannan abubuwan ke faruwa. Tana fitowa ne daga saman ɓawon ƙasa," in ji shi.
Ya ce matsalar ba ta tsaya ga Ogun ba, domin akwai irin wannan rahotanni a jihohin Rivers, Delta da Osun. Ya roƙi mazauna su kada su firgita kuma ya ce babu shirin ƙaura da mutane daga al'ummomin da abin ya shafa a yanzu.
Farfesa Philip Ikhiane na Jami'ar Olabisi Onabanjo, wanda ke jagorantar tawagar fasaha ta jihar, ya ce binciken ƙasa na farko da na'urorin gano abubuwa daga nesa sun gano siffofi a ƙarƙashin ƙasa waɗanda ka iya zama karyewa, tsagewa ko haɗin gwiwa. Waɗannan, in ji shi, na iya zama hanyoyin da iskar gas ta halitta ke hawa zuwa saman ƙasa.
Gwamnatin jihar ta riga ta gano iskar gas ɗin a matsayin methane.
Abubuwan sun yi wa makarantu mummunan tasiri. Fiye da ɗalibai 100 a Ijebu Ode, Ago Iwoye da Ijebu Igbo an kai su asibiti bayan sun shakar iskar gas ɗin, ciki har da Asibitin Jihar a Ijebu Ode da Babban Asibiti a Ijebu Igbo.
Makarantun da abin ya shafa sun haɗa da Ijebu Igbo Girls Grammar School, Anglican Girls Grammar School a Ijebu Ode da Itamerin Comprehensive High School a Ago Iwoye. Wasu da aka ambata a abubuwan da suka faru a baya su ne Our Lady of Apostles Secondary School a Epe Garage, Ijebu Ode, da St Anthony Grammar School a Ijebu Imusin.
Abin da ya fara faruwa a watan Afrilu ya shafi kimanin ɗalibai 40, a cewar rahotanni. An kwantar da fiye da 120 a asibiti a watan Mayu, sannan wasu 69 a ranar 1 ga Yuni.
Wani malami a ɗaya daga cikin makarantun, wanda bai so a ambaci sunansa ba, ya ce iskar gas ɗin ta afka ne da misalin ƙarfe 10 na safe. "Ɗalibai da ma'aikata sun fara shakar wannan iskar gas ɗin kuma suka fara samun wahalar numfashi kuma suna suma," in ji malamin.
Abin da zai biyo baya
Tawagar NUPRC za ta ziyarci wuraren kuma ta rubuta rahoto kan abin da ke haddasa fitar iskar da kuma yadda za a dakatar da ita. Ga iyaye da malamai a ƙasar Ijebu, tambayar da ke gaba ita ce ko za a iya tabbatar da lafiyar makarantu kafin wani abu ya sake faruwa.