Lagos da Nijar sun tsaurara binciken Ebola bayan bullar cutar da aka shigo da ita a Abuja

Jihohin Lagos da Nijar sun dauki matakin tsaurara binciken cutar Ebola bayan da Najeriya ta tabbatar da bullar wata cutar da aka shigo da ita a Abuja, duk da cewa gwamnatocin jihohin biyu sun ce ba a sami wata cuta a jihohinsu ba.

An tabbatar da wannan cuta ta tarayya ranar 20 ga Oktoba, wadda ita ce ta farko a kasar cikin kusan shekaru goma. A cewar Ma'aikatar Lafiya da Jin Dadin Jama'a ta Tarayya da Hukumar Lafiya ta Duniya, marar lafiyar mace ce mai shekaru 42 da ta yi tafiya daga Uganda ta isa Abuja ranar 3 ga Oktoba a jirgin Ethiopian Airlines.

Ministan da ke daidaita harkokin Lafiya da Jin Dadin Jama'a, Farfesa Muhammad Ali Pate, ya ce an gano mutane 44 da suka yi mu'amala da marar lafiya kuma ana sa ido kansu. Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC) ta fara aikin sa ido na gaggawa domin hana yaduwar cutar.

Abin da Lagos da Nijar ke yi

Kwamishinan Lafiya na Lagos, Farfesa Akin Abayomi, ya ce ranar Lahadi babu wata cutar Ebola a jihar. Ya ce sashen kula da annoba, kariya daga cututtuka da lafiyar duniya na jihar na kara tsaurara bincike, wayar da kan jama'a da hada kai da al'umma.

Jihar ta kuma gudanar da wani bincike a filin jirgin saman kasa da kasa na Murtala Muhammed tare da masu kula da filin, Sashen Lafiya na Tashar Jiragen Ruwa da sauran masu ruwa da tsaki a harkokin jiragen sama da lafiyar jama'a. An mayar da hankali kan binciken fasinjoji, musayar bayanai, rigakafin kamuwa da cuta da kula da ita, da kuma daidaita ayyukan gaggawa.

A jihar Nijar, Kwamishinan Lafiya Dr Murtala Muhammad Bagana ya ce Suleja na cikin shiri sosai saboda tana da iyaka da Babban Birnin Tarayya kuma ana yawan zirga-zirga da kasuwanci da Abuja kullum. Ya ce an kara tsaurara bincike a duk fadin jihar, musamman a Suleja, kuma an wayar da kan ma'aikatan lafiya kan gano da sanar da wadanda ake zargi da cutar cikin sauri.

Abin da hakan ke nufi ga mazauna

Ebola na yaduwa ne musamman ta hanyar taba jinin ko wasu ruwan jikin mutumin da ya riga ya nuna alamun cutar, kayan da suka gurbata, ko gawarwakin mutanen da suka mutu sakamakon cutar. Hakanan tana iya yaduwa ta hanyar taba dabbobin da suka kamu da cutar.

Alamun cutar na iya bayyana tsakanin kwana biyu zuwa 21 bayan kamuwa da ita, kuma sun hada da zazzabi, rauni mai tsanani, ciwon kai, ciwon tsoka, ciwon makogwaro, amai, gudawa da ciwon ciki. Wasu marasa lafiya kuma suna zubar jini ko samun kumburi ba tare da sanadi ba.

Abayomi ya lura cewa alamun farko na iya kama da na zazzabin cizon sauro. A karkashin manufar kula da zazzabi ta Lagos, duk wanda ke da zazzabi ya kamata ya yi gwajin gaggawa na zazzabin cizon sauro kafin ya sayi maganin cizon sauro. Idan gwajin bai nuna komai ba, ma'aikacin lafiya ya kamata ya duba wasu dalilai.

Ya shawarci mazauna su rika wanke hannu akai-akai, su guji taba ruwan jikin marasa lafiya da guje wa taba dabbobi marasa lafiya ko matattu. Fasinjojin da ke isowa Najeriya, musamman daga wuraren da ake samun yaduwar Ebola, ya kamata su ba da hadin kai da Sashen Lafiya na Tashar Jiragen Ruwa kuma su ba da cikakken bayanin tafiya da lafiya. Ya bukaci fasinjoji su duba shawarwarin hukuma daga NCDC, Hukumar Kula da Jiragen Sama ta Najeriya da Hukumar Kula da Filayen Jiragen Sama ta Najeriya.

Bagana ya bukaci mazauna Nijar su dogara ga bayanan hukuma kuma su guji yada labaran karya.

Duk wanda ke Lagos da ke zargin ya kamu da cutar na iya kira 112 ko 767, ko kuma Sashen Kula da Annoba, Kariya daga Cututtuka da Lafiyar Duniya a lambar 08023169485. Abayomi ya ce jihar za ta ci gaba da sa ido kan abubuwan da ke faruwa, ta kara tsaurara bincike da shirin mayar da martani, kuma za ta bayar da ingantattun bayanai idan ya zama dole.