Lagos ta sanya wa'adin 31 Disamba ga mazauna don samun inshorar lafiya

Mazauna, ma'aikata da ma'aikata masu daukar ma'aikata a Legas suna da har zuwa 31 Disamba 2026 don samun inshorar lafiya. Aiwatar da manufar inshorar lafiya ta tilas ta jihar zai fara a 1 Janairu 2027.

Gwamna Babajide Sanwo-Olu ya sanar da wa'adin ranar Talata a Victoria Island yayin da yake kaddamar da aiwatarwa a karkashin Dokar Zartaswa EO/BOS/01 ta 2024. Ya kuma bayyana Tsare-tsaren Kiwon Lafiya masu zaman kansu na Legas (LPHP), wani shiri na ma'aikatan da ke karbar albashi da kungiyoyin kamfanoni.

Sabbin tsare-tsaren suna tare da Ilera Eko, shirin da ake da shi na mazauna marasa karfi da mutanen da ke bangaren da ba na hukuma ba. A cewar gwamnan, yanzu akwai shiri ga kowane dan Legas, ko na bangaren hukuma, ko na bangaren da ba na hukuma ba, ko maras karfi.

Ga dangi na talakawa, maganar a bayyane take: bai kamata kuɗin asibiti ya kwashe kuɗin da aka tanada wa haya, kuɗin makaranta ko abinci ba. Gwamnan ya ce manufar ita ce mazauna su samu kulawa ba tare da dogaro kawai da ikon biyansu a lokacin rashin lafiya ba.

Abin da shirin ke nufi ga ma'aikata da masu daukar ma'aikata

A karkashin dokar, daidaikun mutane, masu daukar ma'aikata da gwamnati duk suna da nauyi. Sanwo-Olu ya ce masu daukar ma'aikata su dauki kiwon lafiyar ma'aikata a matsayin kuɗin da ya wajaba na gudanar da kasuwanci, kamar gudummawar fansho.

Ya kuma ce babu wani mai ba da kiwon lafiya da zai ki karbar wani mazaunin da ke bukatar kulawar gaggawa saboda kuɗi ko rashin inshora. Ya kamata a fara kwantar da marasa lafiya kafin a warware batun biyan kuɗi ko inshora.

Kungiyoyin kula da lafiya (HMOs) 21 sun yi rajista don sabbin tsare-tsaren. Gwamnan ya ce jihar za ta sa ido a kansu don tabbatar an biya kuɗi kuma an bayar da ayyuka, ya kara da cewa akalla kobo 70 daga kowace naira ta kuɗin inshora ya kamata ya tafi wajen kulawa. Jihar ta ce za ta wallafa sakamakon sa ido na kwata-kwata.

Ya kuma roki likitocin da ke shirin tafiya kasashen waje su sake tunani, yana mai cewa ingantaccen kuɗaɗen kiwon lafiya zai iya sa bangaren ya fi dorewa a gida.

Kwamishinan Lafiya, Farfesa Akin Abayomi, ya ce jihar na da burin samun akalla mazauna miliyan 10 da suka sami inshora, daga kusan miliyan biyu a yanzu. Ya ce dogaro da ake yi a yanzu kan biyan kuɗi daga aljihu yana matsa lamba sosai kan gidaje da asibitoci.

Shugaban Hukumar Kula da Lafiya ta Jihar Legas (LASHMA), Dr Adebayo Adedewe, ya ce an kara Asusun Daidaiton Lafiya daga Naira biliyan 1 zuwa Naira biliyan 3 don rufe fiye da mazauna marasa karfi 500,000 da ba za su iya biyan kuɗin inshora ba.

Ya ce hukumar tana gudanar da yakin neman fadakarwa a rediyo, allunan talla da fadakarwa ta dijital, kuma tana aiki tare da sarakunan gargajiya, kungiyoyin kasuwa da kungiyoyin sufuri don isa ga mazauna.

Abin da zai biyo baya

Jihar ta kafa kwamitin jagoranci na aiwatarwa da rundunar aikin tilastawa. Jagororin aiki za su bayyana gudummawa, mafi karancin kunshin fa'ida da abin da kowace kungiya mai shiga ya kamata ta yi kafin a fara aiwatarwa a Janairu.