Najeriya ta tabbatar da bullar cutar Ebola a Abuja, an gano mutane 44 da suka yi mu'amala da mai cutar

Gwamnatin Tarayya ta Najeriya ta tabbatar da bullar cutar Ebola guda daya a Babban Birnin Tarayya (FCT), Abuja. Majiyar mace ce da ta iso ƙasar da jirgin sama daga Uganda kwanan nan.

Ministan Lafiya da Jin Dadin Jama'a, Farfesa Muhammad Ali Pate, ya sanar da hakan a wata sanarwa ranar Talata, 20 ga Oktoba 2026. Ya ce an fara jinyar matar a wani asibiti mai zaman kansa a FCT na kwanaki da yawa kafin gwaje-gwajen dakin gwaji su tabbatar da Ebola. Yanzu tana cikin keɓewa kuma ana ba ta kulawar likita.

Ƙungiyoyin lafiyar jama'a sun riga sun gano mutane 44 da suka yi kusanci da matar. Waɗannan sun haɗa da ma'aikatan lafiya, wasu marasa lafiya, masu kula da marasa lafiya da kuma mutanen da ta iya saduwa da su yayin tafiyarta. Hukumomi na aiki don gano da sa ido kan duk wanda zai iya kasancewa ya kamu.

Abin da zai biyo baya

Ma'aikatar Lafiya ta Tarayya, Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC) da Sakatariyar Harkokin Lafiya ta FCT ne ke jagorantar mayar da martani. An ƙarfafa sa ido, kuma asibitin mai zaman kansa da aka yi wa matar jinya yana samun tallafi don tsaurara matakan hana yaɗuwar cutar.

An sanya dukkan asibitocin gwamnati da masu zaman kansu a faɗin ƙasar cikin shiri na gaggawa. An bukaci ma'aikatan lafiya su kasance a faɗake, su keɓe duk wanda ake zargi da cutar nan take kuma su kai rahoto ga hukumomin lafiyar jama'a ba tare da bata lokaci ba.

Pate ya bukaci 'yan Najeriya su kwantar da hankali kuma su bi matakan kariya na yau da kullum: wanke hannu akai-akai da sabulu da ruwa, da kuma guje wa taɓa jini ko ruwan jikin duk wanda ake zargi da Ebola. Ya kuma yi gargaɗi game da yada jita-jita ko nuna wariya ga mutanen da za su iya kasancewa sun kamu.

A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya, Ebola na yaɗuwa ne ta hanyar taɓa jini ko ruwan jikin masu cutar kai tsaye, ko ta kayan aiki da filaye da suka gurɓata. Masu cutar ba sa yaɗa kwayar cutar kafin alamun cutar su bayyana, kuma lokacin da cutar ke ɗauka yana tsakanin kwana biyu zuwa 21.

Alamun da ya kamata a lura da su sun haɗa da zazzaɓi, rauni mai tsanani, ciwon kai, amai da gudawa, musamman ga duk wanda zai iya kasancewa ya kamu. Duk wanda ke da alamun cutar ya kamata ya guje wa kusanci da wasu kuma ya kira hukumomin lafiya don shawara kafin ya je asibiti.

An bukaci mutanen da ƙungiyoyin bin diddigin cutar suka tuntuɓa, ciki har da fasinjojin jirgin sama da za su iya kasancewa sun kamu, su bayar da bayanan da ake buƙata kuma su bi shawarar hukuma.

Najeriya ta yi nasarar shawo kan bullar cutar Ebola a shekarar 2014 bayan wani matafiyi mai cutar ya kawo cutar ƙasar. Wannan mayar da martani ya dogara ne kan gano mai cutar cikin sauri, keɓewa, bin diddigin waɗanda suka yi kusanci da shi da kuma haɗin gwiwar matakan lafiyar jama'a.

Pate ya ce Najeriya na da gogewa da tsarin da za su iya magance wannan lamari, amma ya jaddada cewa dakatar da ƙarin yaɗuwa zai dogara ne kan haɗin kai da jama'a.

Ƙungiyar Aiki ta Shugaban Ƙasa kan Cutar Ebola da NCDC za su ci gaba da bayar da sabbin labarai. Don samun bayanai ko kai rahoton wanda ake zargi da cutar, layin NCDC kyauta na 6232 yana samuwa awanni 24 a rana, kwanaki bakwai a mako.