Majalisa ta bukaci gwamnati ta dauki abinci da abin sha na jabu a matsayin fifiko na kasa

Majalisar wakilai ta bukaci gwamnatin tarayya ta dauki yin da sayar da abinci da abin sha na jabu, gurbatacce da marasa inganci a matsayin fifiko na kasa, sannan ta ci gaba da sa hukumomi da jami'an tsaro su hada kai kan hakan.

'Yan majalisar suna son Hukumar Kula da Abinci da Magunguna ta Kasa (NAFDAC), Hukumar Ka'idojin Najeriya (SON) da Hukumar Kare Masu Ciniki da Gasa ta Tarayya (FCCPC) su hada karfi da 'yan sanda, Hukumar Kwastam ta Najeriya, gwamnatocin jihohi da sauran hukumomi don sa ido sosai kan kasuwa da kuma daukar mataki kan masu laifi a fadin kasa.

Wannan kira yana da muhimmanci ga talakawan Najeriya domin yawancin iyalai suna sayen abincinsu, abin shansu da ruwan kwalba daga kasuwannin budaddiyar hanya da kananan shaguna, inda duba lakabi da ranar karewa shi ne kawai kariya da mai saye yake da ita.

Abin da Majalisar ke so

Lokacin gabatar da kudirin, Abubakar Maki Yalleman, wanda ke shugabantar Kwamitin Majalisar kan Harkokin 'Yan Sanda, ya ce abinci mai lafiya da inganci shi ne ginshikin lafiyar Najeriya da kuma yawan aiki. Ya ce sarrafawa mai kyau da tsafta za su iya hana cututtuka da kwayoyin cuta masu cutarwa, ragowar sinadarai, sinadaran da suka wuce ranar karewa da gurbatattun abubuwa ke haifarwa.

Ya kuma bayar da hujjar cewa cika ka'idojin lafiyar abinci zai taimaka wa 'yan kasuwar abinci na Najeriya su sayar a kasuwannin yanki da na kasa da kasa, ya rage kin amincewa da kayayyakin da ake fitarwa zuwa kasashen waje kuma ya tallafa wa ci gaban tattalin arziki.

Majalisar ta bukaci karin dubawa, daukar samfurori, gwajin dakin gwaji da tabbatar da doka da za su shafi masana'antun, masu rarrabawa, masu sayar da jimilar kaya da kananan 'yan kasuwa. Ta kuma umarci kwamitocinta da su duba girman matsalar da yadda tabbatar da doka da ake yi yanzu ke aiki, inda za a kawo sakamakon cikin makonni hudu.

'Yan majalisar kuma suna son hukumomi su rika bayar da rahoto lokaci-lokaci kan abin da suka cimma, domin majalisar ta iya duba ci gaban da ake samu.

Yalleman ya yi nuni da ayyukan baya-bayan nan, ciki har da yadda NAFDAC ta wargaza ayyukan jabun barasa a Zamfara Plaza da ke tsibirin Legas a ranar 22 ga Afrilu 2026, da kuma farmakin Hukumar Tsaro da Kare Fararen Hula ta Najeriya kan wata masana'antar ruwan 'ya'yan itace da ba a yi wa rajista ba a Badagry, jihar Legas, a ranar 22 ga Satumba 2026.

Ya ce karuwar sayar da abinci, barasa da abin sha marasa barasa da ruwan kwalba na jabu, wadanda ba a yi wa rajista ba kuma marasa inganci yana damunsa, musamman ga yara, tsofaffi da sauran masu rauni.

Ya yi zargin cewa wasu masana'antu da masu rarrabawa suna yin jabun manyan sunaye, suna canza lakabi da ranar karewa, suna amfani da kayan da ba su da inganci ko gurbatattu, suna sake cika kwantena ba bisa ka'ida ba kuma suna samar da kayayyaki ba bisa ka'idojin da aka amince da su ba. Irin wadannan kayayyakin, in ji shi, na iya haifar da guba mai tsanani, ciwon daji da lalacewar gabobin jiki kamar koda, huhu, hanta da zuciya.

Ya ce NAFDAC, SON da FCCPC suna iya kokarinsu a cikin ayyukansu, amma lakabi na yaudara, ciki har da karyar ranar samarwa da ranar karewa, lambobin rukuni da bayanan sinadaran, har yanzu matsala ce.

Yalleman ya ce dokokin da ake da su suna ba hukumomi tushen yin aiki, amma ana bukatar karfafa tabbatar da doka, ingantaccen hadin kai, karin sa ido kan kasuwa da wayar da kan jama'a.

Abin da zai biyo baya

Kwamitocin majalisar suna da makonni hudu su bayar da rahoto, bayan haka majalisar za ta iya yanke shawara kan karin matakan doka. Ko hukumomi za su samu karin kudi, ma'aikata ko iko zai dogara ne kan abin da wadannan binciken za su nuna da kuma matakin da bangaren zartarwa zai dauka.