Majalisun jihohi 24 sun goyi bayan gyaran ‘yan sanda na jiha, in ji fadar shugaban kasa

Aƙalla majalisun dokoki na jihohi 24 sun kada kuri’ar amincewa da Dokar Gyaran Kundin Tsarin Mulki (Na Shida), 2026, kamar yadda ƙungiyar aikin fadar shugaban ƙasa kan harkar ‘yan sanda ta sanar ranar Juma’a. Hakan ya cika kashi biyu bisa uku na jihohi 36 da ake bukata don sauya kundin tsarin mulki.

Gyaran yana buɗe hanyar doka don a raba aikin ‘yan sanda tsakanin Gwamnatin Tarayya da jihohi, wanda hakan sauyi ne daga tsarin da ake da shi yanzu inda rundunar ‘yan sandan Najeriya ke aiki a matsayin ƙungiya ɗaya ta ƙasa baki ɗaya.

Femi Gbajabiamila, shugaban ma’aikatan Shugaba Bola Tinubu kuma shugaban Ƙungiyar Aikin Shugaban Ƙasa kan Dokar ‘Yan Sanda ta Ƙasa, ne ya sanya hannu kan sanarwar. Ya gode wa ‘yan majalisun jihohi bisa matakin da suka ɗauka kan abin da ƙungiyar ta kira gyare-gyare mai muhimmanci ga ƙasa, sannan ya kuma yaba wa Majalisar Dokoki ta Ƙasa bisa amincewa da dokar a ɗakunan biyu.

Ga talakan Najeriya, kuri’ar mataki ne, ba ƙarshen layi ba. Babu abin da ya sauya a kan titi har yanzu: ‘yan sandan da kuke kira yau ɗaya ne har sai Shugaban Ƙasa ya rattaba hannu kan gyaran sannan dokar da za ta ba da izini ta fara aiki.

Abin da zai biyo baya

A ƙarƙashin Sashe na 9 na Kundin Tsarin Mulki na 1999, gyaran da aka amince da shi yana komawa Majalisar Dokoki ta Ƙasa, wadda za ta tura shi ga Shugaban Ƙasa don ya rattaba hannu.

Ƙungiyar ta ce daftarin ta na Dokar ‘Yan Sanda ta Ƙasa, 2026, wadda za ta bayyana yadda tsarin biyu zai yi aiki a zahiri, ana duba shi kuma ana tabbatar da shi a Ma’aikatar Shari’a ta Tarayya. Ana sa ran daftarin zai dawo ranar Juma’a, 30 ga Oktoba 2026 ko kafin nan, bayan haka ƙungiyar za ta yi nazari na ƙarshe kafin ta gabatar da su ga Shugaba Tinubu.

Gbajabiamila ya ce aikin ƙungiyar "yana kan hanya" kuma ya nemi masu ruwa da tsaki su goyi bayan "sauyi cikin kwanciyar hankali zuwa tsarin ‘yan sanda biyu wanda zai sa Najeriya ta fi tsaro."

Masu goyon bayan ‘yan sanda na jiha suna cewa gwamnoni da al’ummomi sun fi sanin matsalolin tsaron nasu, musamman a yankunan da sace-sace, ‘yan fashi da rikicin al’umma suka fi shafa. Masu suka kuwa suna fargabar gwamnoni za su yi amfani da ‘yan sandan nasu wajen cin zarafin abokan hamayya, da kuma yadda za a samar da kuɗin sabbin rundunonin da kuma kula da su.

Majiyoyin ba su faɗi waɗanne jihohi 24 ne suka amince da dokar ba, kuma ba su bayar da ranar da Shugaban Ƙasa zai rattaba hannu ba.